Паша кадрым кугыжаныш программе почеш ямдылаш тӱҥалыт. Шушаш ий гыч 2009-2012 ийлан тунемме специальностьым ойырен налме дене келшен, кугыжаныш программым илышыш пуртат. 2005 ий марте техникум, училище, колледж да профлицей-влак окса полышым пуымо шот дене федерал бюджетыште лийыныт. А кызыт республик бюджетыш кусарыме. Тидын дене келшен, экономикым вияҥдыме шотышто министерстве шымлымашым эртарен. Кундемыштына моткоч шуко ӱп тӧрлышӧ, ургызо, администратор-влак улыт. А пашаеҥ-влак ялозанлыкыште, станок дене пашам ыштымаште, сварке пашам шуктышо-влак шагал улыт. Тидын дене келшен, шушаш ий гыч тӱҥалтыш да кыдалыш шинчымашан специалист-влакым кугыжаныш йодмо почеш ямдылаш тӱҥалыт.Чодырам, кожлам аралыше-влакын паша тургымышт тӱҥалын. Лум шулымо дене чодыраште тул азап лийме лӱдыкшӧ лектеш. Кодшо ийын 2 апрельыште Куяр лесничестве кумдыкышто тул ылыжмым палемдыме. А 3 апрель гыч министерстве пожар тӱҥалме жапым палемден. Статистике почеш, 90 % тул ылыжмаш айдемын титакшылан кӧра, а 10 % - пӱртӱс вийлан кӧра тул азап лийын. Чодырам аралыме шотышто министерстве пресс-службын палемдымыж почеш, тыгак шошо пагатыште иман пушеҥге-влакым шындаш тӱҥалыт. Кышкар почеш, 43% пӱнчым, 31 % кожым да 17 % куэм, тыгак тумым, нулгым да листан пӱнчым (лиственницым) шындаш палемдыме. Килемар, Оршанке, Параньга да Кокшайск лесничествыште питомникыште иман пушеҥге-влакым шындыме пашам тӱҥалаш палемдыме.
Марий кугыжаныш политех университетыште эше ик лӱман тунемме пӧлем лиеш. Кӱшыл шинчымашым пуышо политех университетыште - тиде ынде 5 лӱман кабинет лиеш. Университетыште ачалыме пашам эртарымек, пӧлемлаште тунеммылан келыштарыме у оборудований-влакым шындат. Ты гана уэмдыме пӧлемлан сенатор Илья Ломакин-Румянцевын лӱмжым пуэныт. Каласаш кӱлеш, Илья Ломакин сенатор гына огыл, тыгак Марий кугыжаныш политех университетын почетан докторжо.
4 апрельыште Медведево тоштерыште кидмастар-влакын ончерышт почылтын. Тыште Марий Эл гыч пу гыч тӱрлӧ арверым, янлыкым пӱчедыше, вӱдвоштырым тодыштшо 15 утла мастарын пашаштым калык ончыко лукмо. Виталий Кудрявцевын палемдымыж почеш, ончер «Кидмастар ушемым» почаш шонымо дене пашам тӱҥалын. Да вӱдшор тылзын 24 кечыж марте кидмастар-влакын пашаштым ончаш мияш лиеш.
9 апрельыште «Георгиев тасма-2008» акций тӱҥалеш. Сеҥымаш кечылан 63 ий темме лӱмеш, элым аралыше-влакым шарныме лӱмеш 24 апрель гыч 12 май марте Россий мучко акций эрташ тӱҥалеш. Пытартыш 3 ий жапыште тӱня мучко 20 миллион тасмам шарыме лийын. Ты годым тасма-влак СШАште, Великобританийыште, Исландийыште, Китайыште да моло кундемлаштат лойгалтыныт. «Мый шарнем, мый кугешнем!» тыгай ӱжмаш дене Сеҥымаш кечылан пӧлеклалтше акций эрташ тӱҥалеш.
Аня Левагина
Тиде уверым колыштын кертыда (mp3)