Энергетик-влак пашаштым иктешленыт да у тургымым тӱҥалыныт. Шыже-теле пагытыште предприятийлаште тӱҥ шотышто азап лийын огыл. Мариэнергын пресс-службыжын палдарымыж почеш, ачалыме пашалан кугу тӱткытым ойреныт. Специалист-влак 14 трансформатор подстанцийыште энергооборудованийым тӧрленыт. Тыгак 170 километр кугу вольтан электролинийым да 630 километр шеледымаш сетьым (рааспределительный сетьым) эрыктеныт. 39,5 киллометр у электролинийым шупшыныт. Да кышкар почеш палемдыме 344,3 гектар олмеш 408,8 гектар корным эрыктеныт. 2007 ийыште электролинийым да электрооборудованийым ачалыме пашалан 61,4 миллион теҥгем ойырымо да палемдыме пашам тӱрысынек шуктымо. 28, 29 аперльыште Кугу Отечественный сарын ветеранже да инвалид-влаклан автомашинам пӧлекленыт. Икымше кечын 2005 ий марте черетыш возалтше ветеран да инвалид-влаклан 14 у ВАЗ-21074 автомашина деч ключым кучыктеныт. Да 29 апрельыште эше 17 машина шке озажым муын. Палемдыме списке почеш 2 еҥ машинам налаш тореш лийыныт. Каласаш кӱлеш, 2009 ий гыч машина деч торешланыше ветеран-влаклан 100 тӱжем теҥге оксам пуаш тӱҥалыт. Кундемна мучко 2 кече машинам пуэдыме деч посна федерал спискыште автомашиналан черетыште эше 90 еҥ кодеш. Тидын нерген, калык илышым аралыме да пашалык шотышто министерствыште увертареныт.
Тул азап лийме уэш кугемеш. Эртыше арняште гына кундемна мучко 33 пожар лиймым палемдыме. Палемдымын пелыж наре тул азап каныш кечылаште лийын. Тидын годым 1 еҥ илыш дене чеверласен, 3 – эмганеныт да 28 оралте йӱлен. Тул азап лиймын тӱҥ амалже – тул дене пайдаланен кучылт моштыдымо. Каласаш кӱлеш, тиде арнят пожар денак тӱҥалын. Ола воктене сад пакчаште икмыняр пӧрт йӱлен. Тул азап лиймым шекланыше службо пашаеҥ-влак тӱткырак лияш йодыт.
Йошкар-Ола мучко 78 еҥын СССР годсо паспортшым РФ паспортлан вашталтыме. Тышечын 23-шо тӱҥ документым йомдарыме дене кылдалтын. Ӱмаште тиде жаплан миграций службо пашаеҥ-влак тыгай цифрым палемденыт. 51 паспортым жап эртыме дене келшен вашталтеныт, а 18 - паспортым йомдарымылан кӧра. Молан таче кечылан тошто паспортым вашталташ огыт вашке? Тиде йодышлан вашмут икмыняре лиеш. Пелыж наре административ тӧртыкшотым пудыртышо-влак прописке почеш огыт иле. 15% наре еҥже йӱла дене келшен паспортым вашталташ огеш вашке. А 1% шке умылымашыжлан кӧра. Да тыгак икмынярже ийгот кугу улмылан, тыгак тазалык начар улмылан да окса укелан кӧра миграций службыш огыт вашке. Каласаш кӱлеш, 4 тылзе жапыште миграций службышто 4470 паспортым пуымо. А кодшо ийын 4 тӱжем наре лийын.
15 ий почела «Маригражданстрой» акционер ушем тунемше-влаклан бизнес-классым эртарат. Тений йошкар-Олаште илыше 70 тунемше тыгай мероприятийыш логалыныт. Палемдыме спецкурс пургыж тылзе гыч пашам ышташ тӱҥалын. Да тунемше-влаклан экономике, бухалтер шотлык (бухалтерский учет), налог да пазар фонд йодыш-влак дене тунемме занятий-влакым эртареныт. Тыгак вуйлатыше мом палышаш да мом шотыш налшаш йодышымат ӧрдыжеш коден огытыл. Спецкурсым мучашлашалыме семын тунемше-влак Моско олашке миен коштыныт. Тыгай пиал 40 тунемшылан верештын. Эн тӱҥжо тунемше-влак Россий Виктер пеленсе калык озанлык Академийыште лӱмлӧ акдемик-влакын лекцийыштым колыштыныт. Каласаш кӱлеш, тиде кӱшыл шинчымашым пуышо кӱкшын аклыме тунемме тӧнежлан шотлалтеш. Да тыште тунемме 1 ий жап 150 тӱжем теҥгеш шуэш. Спецкурсым тунем лекмек, бизнес-классыште шинчымашым налше тунемше-влаклан сертификатым кучыктат. Тидыже тунемше-влакын икымше документышт лиеш. Да ончыкылык корным ойыраш полша манын палемдат бизнес-классым эртарыше-влак.
Аня Левагина
Увер йогын (mp3)