3 тылзе жапыште Марий Элыште илыше-влакын пашадарым налме кугытшо ик кумымшо ужашлан кугемын. Тидыже идалык тӱҥалтыш гыч 13 миллиард теҥгеш шуын. Да ты годымак парыш ден роскот ойыртем уке манаш лиеш. Оксам кучылтмо кугытат 13 миллиардышке шуэш. Статистике почеш ончымаште, кокла пашадарын кугытшо Марий Эл мучко 6157 теҥгеш шуэш. Тиде годым аза ден пашам ыштыдыме-влакымат шотыш налме. Тидын нерген Маристат сайт увертарен.Туризм вияҥме дене ял тӱзана. Тений кундемыштына туризм вияҥмылан кугу тӱткытым ойырымо. Туризм вияҥме илышкыл да экономик йодышым рашемдаш полша манын палемдыме. Тидын дене кылдалтын тений шошым конкурс увертаралтын ыле. Конкурсышто туризм дене кылдалтын эн сай ямдылыме проектым ойыреныт. Конкурсысо проект-влакым иктешлымеке, Килмар районысо «Волжанка» компанийын да Йошкар-Олан «Матурын» паша проектышытым сайлан шотлымо. Проектым илышыш пурташлан 250 тӱжем тенгем ойыреныт. Тылеч посна кызыт проект оза-влак инвестор-влак дене пашам ышташлан йӧным кычалыт. Пӱртӱсын сӧралжым ужын моштышо да марий тӱвырам аклыше-влак лишыл жапыште Килемар кундемыште ӧрыктарыше туркомплексым ужын кертыт.
Турист-влакынат, авиакомпанийынат роскотышт кугемеш. Мутлан, Моксвасе кум аэропортышто асулымаш (обслуживание) ик нылымше ужашлан кӱзен. Тидын дене кылдалтын авиабилетлан ак кӱза манын эксперт-влак палемдат. Тидыже Федерал службын тариф шотышто погымашым (сборым) кугемдымыж дене кылдалтын. Кум ий жапыште авиакомпнийын аэропортыштыжо пайдаланыме суаплык дене (услугыж дене) палынак шергештмым кызыт палемдат. Наценке вашталтме 1 гыч 10% марте лиеш. Тидыже калыкыште авиакомпаний дене пайдаланыме кугыт гыч шогаш тӱҥалеш.
Фотожурналист-влак семинарышке погынат. Тений июль тылзыште Коми республикыште финн-угор фотожурналист-влакын усталык семинарышт лиеш. Тушто Российын 9 регионжо гыч фотожурналист-влак погынат. Семинарыш Марий Эл гычат каяш ямдылалтыт. Тыгак Венгрий, Финляндий да Эстоний гычат уна-влак толыт. Семинарыш погынышо-влак Ижемский районысо ял ден селалаште, Печора эҥерыште да коми калык йӱла пайремыште лийыт. Усталык вашлиймаш деч вара фотожурналист-влакын пашаштым ончерыш луктыт да чыла финн-угор калык илыме кундемлаште ончыкташ тӱҥалыт. Ушештарена, икымше тыгай семинар Марий кундемыште 2005 ийыште кеҥежым эртен. Тунам фотожурналист-влак шке пашаштышт марий калыкын илыш йӱлажым сайын почын пуэныт. Тунамсе фотовыставкым Финляндийыште, Ханты-Мансийскыште да финн-угор илыме моло кундемлаштат ончыктеныт.
Республикысе сӱретсымыктыш тоштерыште Россий Федерацийын сулло архитекторжо Анатолий Галицкийын ончерже почылтын. Тушто 50 утла пашам вераҥдыме. Тиде тудын чумыр пашажын изи ужашыже веле. Марий Элысе калыклан архитектор оласе полат-влакын да кугу архитектур проект-влакын авторышт семын палыме. Моло архитектор-влак дене пырля Анатолий Галицкий Йошкар-Оласе каныме паркыште Сарзе Чап ден Курымашлык Тул ансамбльым ыштен. Тыгак оласе Центральный да Заречный илыме районлам чоҥымаште тыршен. Пытартыш проектше-влак коклаште «Марий Эл» Ий полат ден Кугыжаныш казначействын пӧртшым палемдаш лиеш.
Аня Левагина
Увер йогын (mp3)