http://www.mari-el.name/ ru Увер йогын - Mari-el.name - Марий Эл увер, статьи, город Йошкар-Ола, марийские шрифты. DataLife Engine http://www.mari-el.name/2011/01/13/13-janvar.-uver-jjogyn.html http://www.mari-el.name/2011/01/13/13-janvar.-uver-jjogyn.html Тиде лаштыкыште районысо увер-влакым шергалына.

2010 ий мучаш

Медведево район, Нужъял кундемысе калыклан 2010 ий ятыр сай паша дене шарнымашеш кодеш. Теве Нужъял ден Яныкайсолаште чумыржо 800 метр корнышко кӱм вакшме. Пӱя-влакым келгемдыме, ынде газым пуртымо пашам тӱҥалаш ямдылалтыт. Тыште илыше чумыр калык гыч 30 % – самырык-влак. Шукынжо «Тепличный» акционер ушемыште тыршат, шке пашам почшо-влакат ешаралтыт. 2010 ийыште кугыжаныш полыш дене 7 еҥ кайыквусым да вольыкым ончаш тӱҥалын.

Волжский район, Сотнур селаште илыше-влаклан декабрь кугу куаным пӧлеклыш – тыште Сбербанкын операционный кассыже пашам ышташ тӱҥалын. Тиде кундемыште 32 ялыште илыше-влаклан оксам тӱлаш але налаш ынде Волжск марте кудалышташ огеш кӱл. Чыла сомылым Сотнурыштак шукташ лиеш. Тений 1-ше кварталыште тыште терминалым шогалтат, тыге кассышке черет эше кӱчыкемеш.

...]]> lifeway Thu, 13 Jan 2011 15:59:40 +0300 http://www.mari-el.name/2010/12/16/16-dekabr.-uver-jjogyn.html http://www.mari-el.name/2010/12/16/16-dekabr.-uver-jjogyn.html Правительстве пӧртыштӧ Марий Элын президентше Леонид Маркелов Горький кӱртньыгорнын начальникше Анатолий Лесун дене вашлийын. Тушто кӱртньыгорным вияҥдыме да пассажир ден грузым шупшыктымо пашам пырля саемден толмо нерген каҥашыме. Тыгак 2010 ийым иктешлыме.
Анатолий Лесунын ойлымыж почеш, Горький кӱртньыгорно республикысе тыгаяк озанлыкым вияҥдаш 126 миллион теҥге инвестицийым пыштен. Эртыше 11 тылзыште тора кужытыш 101 тӱжем 500 еҥым, а лишыл кужытыш 339 тӱжем 200 еҥым шупшыктымо.
Республикын президентше «Марий Эл» фирменный поезд шотышто ӱчашымашан йодышым вашкерак решатлаш, Йошкар-Ола станцийын вокзалже ден перронжым пужен ышташ кӱлмӧ нерген ойлен.

Правительстве пӧртыштӧ правам аралыше орган, кугыжаныш кучем, ола да район администраций вуйлатыше-влак координационный погынымашым эртареныт да осал паша нерген увертарыме да нуным шотлымаште тӱрлӧ экшыкым кузе кораҥдыме нерген мутланеныт.
Тиде погынымашын тӱҥ амалже – Краснодар край, Кущевский станицыште да Гусь-Хрустальный олаште лийше событий-влак. Тӱҥ докладым республикын прокуроржын алмаштышыже Юрий Ворончихин ыштен. Пале лийын: 2010 ий тӱҥалтыш гыч 387 осал пашам шылташ тӧчымӧ. Тышеч кугурак ужашыже Йошкар-Олаште, Волжскышто, Козьмодемьянскыште, Волжский, Курык Марий да Медведево районлаште.

...]]> lifeway Thu, 16 Dec 2010 16:01:34 +0300 http://www.mari-el.name/2010/12/08/8-dekabr.-uver-jjogyn.html http://www.mari-el.name/2010/12/08/8-dekabr.-uver-jjogyn.html Тиде арняште инвалид-влакын декадыштлан пӧлеклалтше тӱрлӧ мероприятий эрта. Ик тыгай кас Ленин лӱмеш тӱвыра полатыште лийын. Тушто «Филантроп» тӱнямбал премийым сеҥен налше-влакым палемдыме. «Филантроп» премий кок ийлан ик гана пуалтеш. Культура да искусствышто сеҥымашке шумылан инвалид-влак награде дене палемдалтыт. Тений 6 эл гыч да Российын 73 регионжо гыч чылаже 1053 йодмаш пурен. Мемнан республик гычат кум еҥ сеҥыше радамыш логалын. Иктыже – Марий Турек посёлко гыч Валентин Зайцев. Валентин Викторович творческий шӱлышан айдеме, кум книган авторжо. Конкурсын жюриже тудын почеламут циклжым аклен, премийым пуэн.

Декабрь тӱҥалтыште Озаҥысе кугыжаныш финанс да экономика институтышто маркетинг дене VI Российысе студент олимпиаде эртен. Тушто Россий гыч 43 да Казахстан гыч ик команде вийыштым тергеныт. Марий кугыжаныш университет таҥасымашке кок командым колтен.
Олимпиада кум тур дене эртен: маркетинг негыз шотышто компьютер тест; кейсым решатлымаш да эрудит-влак конкурс. Мемнан икымше командыштына кум ӱдыр – Ольга Хорошавина, Ольга Винокурова да Юлия Бабушкина – кокымшо турышто сеҥеныт. А Дмитрий Беспалов, Дарья Чернова да Евгения Феноменова пӱтынь олимпиадын лектышыж почеш Российыште икымше верыш лектыныт. Нуно чыланат экономик, управлений да финанс институтышто тунемыт.

...]]> lifeway Wed, 08 Dec 2010 15:19:23 +0300 http://www.mari-el.name/2010/11/29/29-nojabr.-uver-jjogyn.html http://www.mari-el.name/2010/11/29/29-nojabr.-uver-jjogyn.html Регион-влак кокласе «Марий ушем» мер организацийыште отчёт-сайлымашан погынымаш эртен. Паша радам куд ужаш гыч шоген. Ондак Вуйвер вуйлатыше Владимир Козлов эртыше кок ий жапыште могай пашам ыштымым лончылен. Вара у вуйлатышым сайлымаш лийын. Кок кандидат кокла гыч шукырак йӱк дене «Марий ушемын» у вуйлатышыжлан Евгений Чашкиным ойырымо.
Евгений Витальевич 1964 ий 5 январьыште Марий Тӱрек район, Ӱлыл Тӱрек ялыште шочын. Марий Тӱрек кыдалаш школым тунем пытарен. «Марий ушем» мер толкыным ыштымашке 1989 ий октябрь тылзыштак ушнен, да саманын тӱрлӧ шӧрыныштыжат шке шонымашыж деч кораҥын огыл, таче мартеат «Марий ушем» радамыште шога. У вуйлатышылан вигак пашаш кычкалташ логалеш. Вет тиде арняште ушемын Уставшым пеҥгыдемдаш пуыман. Тылеч посна Ушемыште мыняр еҥ улмым шотлен луктын, тиде пашам шотыш кондаш кӱлеш.
Отчёт-сайлымаш погынымаштак 9 еҥ гыч шогышо у Вуйверым да 3 еҥан Тергыше комиссийым сайлыме.

Валентин Колумб лӱмеш Финн-угор калык-влакын истории йда сылнымут тоштерыште «Тукымсер» вашлиймаш кас лийын. Тудо марий сылнымутын классикше Николай Мухинын шочмыжлан 120 ий теммылан пӧлеклалтын ыле. Вашлиймашке Николай Семёновичын веҥыже, медицине профессор Назарий Александров толын ыле.
Назарий Александрович профессийже дене врач, но Николай Мухинын илыш-корныжым шымлымаште ончыл верыште шога. Тудын полшымыж денак писатель, поэт, туныктышо да мер пашаеҥын сылнымутшым 3 том дене савыктен лукмо.
Вашлиймаште Назарий Александров Мухинын илыш-корныжым тӱҥалтыш гычак радамлен, марий-влакым сотемдарымаште тудын надыржым палемден.
Николай Мухинын лӱмгечыжлан пӧлеклалтше пайрем 30 ноябрьыште тудын шочмо кундемыштыже, Морко район Олыкъялыште лиеш.

...]]> user Mon, 29 Nov 2010 15:27:13 +0300 http://www.mari-el.name/2010/11/25/25-nojabr.-uver-jjogyn.html http://www.mari-el.name/2010/11/25/25-nojabr.-uver-jjogyn.html Таче Марий кугыжаныш университетлан – 38 ий. Кызыт университет республикыште веле огыл, тыгак Россий ден финн-угор тӱняште туныктымаш, шанче да тӱвыра шотышто ик вӱдышӧ рӱдерлан шотлалтеш. Тений гына туныктымо, шанче да инноваций пашаште сай лектышыш шумылан, кӱкшӧ качестван шинчымашым пуымылан университет «Россий Федерацийын эн сай туныктымо рӱдерже-влак» национальный конкурсышто да «Национальный качество знак» федерал конкурсышто лауреат лийын, «Юл кундемысе федерал округын эн сай вузшо» диплом дене палемдалтын, «Милосердий» педагогический отрядше Российыште икымше верым сеҥен налын. Таче тӱҥ корпусын актовый залыштыже кугу пайрем погынымаш эртен. Тушто «Идалыкын преподавательже» конкурсышто сеҥыше-влакым кум номинацийыште чапландареныт. «Эн сай самырык преподаватель» – физика да-математика факультетын доцентше Вера Токтарова, «Эн сай доцент» – педагогике да психологий факультетын доцентше Светлана Шалаева, «Эн сай профессор» – историй факультет гыч профессор Валерий Патрушев. «Университетын почётан профессоржо» лӱмым техник шанче доктор, электроэнергетике факультетын деканже Леонид Максимович Рыбаковлан пуымо, увертара университетын пресс-службыжо.

...]]> user Thu, 25 Nov 2010 15:33:37 +0300 http://www.mari-el.name/2010/11/24/24-nojabr.-uver-jjogyn.html http://www.mari-el.name/2010/11/24/24-nojabr.-uver-jjogyn.html Марий Элын президентше Леонид Маркелов правительствыште ятыр паша вашлиймашым эртарен. Тушто республикын социал-экономик илышыжым ончен лекме. Тӱҥ йодышыжо ял озанлыкыште инноваций проект-влакым илышыш шыҥдарымаш дене кылдалтын. Вашлиймаште пале лийын: «Йошкар-Ола шыл комбинат» акционер ушем Советский районышто сӧснам ончымо кокымшо кугу комплексым чоҥен пытарен. Тыште 30 тӱжем вуй сӧснам ончаш тӱҥалыт. Комплексым тылзе мучаште пашаш колтат. Тылеч посна «Акашевский» чыве фабрикыште инвестиций проектым умбакыже шуйымо нерген ойлымо.

Республикыштына энергийым ужалыше у компаний – «Марий энергосбыт» акционер ушем шке пашажым поро кумылым ончыктымаш гыч тӱҥалын. Акционер ушем «Филипс» компаний дене пырля иктаж-могай полатыште, предприятийыште, школышто але учрежденийыште энергийым аныклыше лампе-влакым чылт яра вераҥда. Лач тиде вержым муаш гына кӱлеш. «МариМедиа» ушемын сайтыштыже кызыт кокытым вераҥдыме. Тиде – Республикысе йоча эмлымвер да Инвалид йоча-влакым реабилитироватлыме рӱдер. У лампе дене волгалташ шонышо-влак радам эше кушкын кертеш, сеҥышым сайтыш пурышо да шке йӱкыштым пуышо-влак ойыраш тӱҥалыт.

...]]> user Wed, 24 Nov 2010 13:47:29 +0300 http://www.mari-el.name/2010/11/24/23-nojabr.-uver-jjogyn.html http://www.mari-el.name/2010/11/24/23-nojabr.-uver-jjogyn.html Тений кеҥежым Россий мучко 760 тӱжем гектар чодыра йӱлен, 199 илем нелылыкыш логалын, 62 еҥ колен, - увертара «Марий Эл» газет. Тиде пӱртӱс туткарым шарныкташ манын, МЧС пашаеҥ-влак лӱмынак книгам луктыныт. Тушто тукарын могай ойган лиймыжым тӱҥ шотышто фото-влак почын пуат. Москваште Россий Федерацийын чрезвычайный ситуаций шотышто министр Сергей Шойгу телевидений, радио, газет пашаеҥ-влаклан «Участнику ликвидации пожаров 2010 года» медальым кучыктен. Россий кӱкшытан тыгай саламлымашке «Марий Эл» газетын пӧлка редакторжо Эдуард Иманаев логалын, тудат медаль дене палемдалтын.

...]]> user Wed, 24 Nov 2010 13:45:59 +0300 http://www.mari-el.name/2010/11/22/22-nojabr.-uver-jjogyn.html http://www.mari-el.name/2010/11/22/22-nojabr.-uver-jjogyn.html «Салика» фильмын премьерыже эртымылан ик тылзат ыш эрте, а тудын кӱшеш шке кӱсеныштым пойдараш шонышо-влак лектынат улыт. Лицензиян диск деч посна Морко районышто шолагай диск-влакым ужалаш тӱҥалыныт. Видеопират-влак тыгай дисклан шулдынрак йодыт, дискым пыштыме атыште сӱретшат сай качестван огыл. Пагалыме йолташ-влак, шарныза – лицензиян диск нигузе шулдо лийын ок керт. Адакшым сай дискым ужалыме окса гыч ик ужашыже вес фильмым ямдылаш кучылталтеш. Шулдырак ак дене видео але муро дискым налын, те весын кӱшеш илен тунемше еҥым веле пойдареда. Видеопират-влак дене милиций пашаеҥ-влакат кучедалыт. Теве Параньга районышто «Контрафакт» операций эртен. Параньга пазарыште шолагай диск-влакым ужалымым пален налме. Кызыт предпринимательын пашажым судышто ончат.

...]]> user Mon, 22 Nov 2010 15:15:01 +0300 http://www.mari-el.name/2010/11/19/19-nojabr.-uver-jjogyn.html http://www.mari-el.name/2010/11/19/19-nojabr.-uver-jjogyn.html Теҥгече финн-угор театр-влакын «Майатул» фестивальышт почылто. Шкетан лӱмеш театрын артистше-влак «Вучо мане, пӧртылам» шӱлыкан комедийым модын ончыктышт. Таче эрдене Шкетан театрыште спектакльым лончыленыт, сай могыржым да ситыдымашыжым луктын каласеныт.
Таче фестиваль кышкарыште эше кок спектакль лиеш. Курчак театрын сценыштыже 15 шагатлан Финляндий гыч марионетке театр марий фольклор негызеш шындыме «Йӱксэрге» йомакым ончыкта, а 18 шагат кастене Шкетан театрыште Хант-Манси автоном округ гыч артист-влак акрет индий эпос почеш шындыме «Легенда о Душианте и Сакунтале» спектакльым ончаш темлат.

...]]> user Fri, 19 Nov 2010 16:13:03 +0300 http://www.mari-el.name/2010/11/18/18-nojabr.-uver-jjogyn.html http://www.mari-el.name/2010/11/18/18-nojabr.-uver-jjogyn.html Марий Эл муниципал образований-влакын кумдыкыштым да илыме вер фондыштым эн сайын тӱзатышаш, пожар ваштареш кучедалме, арулык, да архитектур шотышто сай кучышаш верч 2010 ийысе смотр-конкурсым иктешлыме. «Муниципал район да ола округ-влак» номинацийыште Медведево район сеҥышыш лектын. Тудым Марий Эл правительствын I степенян дипломжо да 250 тӱжем теҥге окса премий дене палемдыме. Кокымшо да кумшо верыште улшо Советский ден Килемар район-влаклан диплом ден пырля 200 тӱжем да 150 тӱжем теҥге оксам пуымо.

...]]> user Thu, 18 Nov 2010 16:05:40 +0300