Самырык-влакын (юношеский) Олимп модмаште 2 шортньӧ медаль. Ты таҥасымаш Сингапурышто 3-шо кече эрта. Теҥгече мемнан элысе командым аралыше-влак куштылго атлетика дене 2 шӧртньӧ медальым да ик тойым сеҥеныт. Шӧртньым ядром кышкыме дене Наталья Тронева да кӱкшытыш тӧрштымӧ дене Мария Кучина конденыт. Тойым – 10 тӱжем метрым ошкедымаш дене Павел Паршин налын.

Октябрь тылзыште у агрокомплексым пашаш колташ палемдат. Ты комплексым Советский районышто чоҥат. Тушкыжо эртыше кечылаште Леонид Маркелов миен коштын. Лишыл жапыште Даний гыч сӧснам кондышаш улыт. Комплексыште 30 тӱжем утла сӧснам ашнаш палемдат. А кызыт чоҥымо пашам мучашлат да комбикормам ямдылат. Леонид Маркеловын палемдымыже почеш, кундемыште у компекс-влакым чоҥымо у паша вер лекме дене кылдалтеш, тыгак у йӧн дене пайдаланен кундемын вияҥмашыжым палемда.

Маристат переписной кампанийым эртарашлан пашам шуктышо-влакым туныкташ тӱҥалеш. Тидыжым тачысе кече гыч тӱҥалын 3 кече жапыште эртара. Специалист-влак лекцийым лудыт, переписьлан ямдылыме документ-влакым кузе чын возаш туныктат да лекше йодышлан умылтарыме пашам кузе эртарымым лончылат. Тунеммашым эртарымек, переписьым эртарыше специалист-влаклан тестированийым эртарат. Ямде улмышытым тергат.

...

Россий банк-влак пачерым налмылан ойырымо кредит кугытым шотлен луктыныт. Пел ий жапыште кредитым пуышо организаций-влак Российыште илыше-влаклан 145 миллиард теҥгем пуэныт. Кредитым кокла жап шот дене утларакшым 15 ийлан 13,7% ставка дене наледеныт. «Ежедневные экономические вести» Интернет-порталын палемдымыже почеш, ипотека йӧн дене утларак Удмуртийыште, Оренбург кундемыште пайдаланат. Да кумшо верыште Татарстан да Марий Эл республикым палемдат. Мемнан кундемыште процент ставка 12,7 шуэш. Илымверым налашлан эн кугу кредит Алтайыште. Туштыжо 20%.

Марий Эл президент Волжск олан пашаже дене палыме лийын. Леонид Маркелов теҥгече кечывал деч вара паша вашлиймаш дене Волжск ола администраций вуйлатыше Николай Сенченко дене вашлийын. Администраций вуйлатыше Леонид Маркеловлан муниципал кундемын илышкыл-экономик могырым вияҥмыжым иктешлен ойлен. Тыгак вашлиймаш годым инвестиций проект-влакым шыҥдарыме йодышым лончыленыт. Олам тӱзатыме шотышто пашам шуктымым иктешленыт да тыгак муниципал служба пашаеҥ-влакын теле пагытлан пашам тӱҥалаш ямде улмыжо йодышым рашемденыт.

Кундемыште чодыра йӱлымӧ кумдык шагалемеш. Чодыра кумдык йулымӧ 105 гектарлан шагалемын. Палдарена, идалык тӱҥалтыш гыч Марий Элыште 419 чодыра пожар лийын. Йӱлымӧ кумдык 54 852 гектарышке шуын. Туткар лийме вашталеш кучедалше специалист-влак палдарат, тачысе эрлан кундемыште чылажге 15 вере пожар улмым палемдат: 2 вере чодыра йӱла, а 13 верыште тулын шарлымыжым чарыме.

...

Шокшо кеҥеж кечым юалге мардеж покта. Кодшо йӱдым Российын йӱдвел-касвел ужашыште тӱтан мардеж талышнен. Тыге тӱжемат пеле илемыште 94 тӱжем наре еҥ тул деч посна кодын. Тиде Ленинград, Новгород, Псков, Вологодский кундемлаште илыше-влак. Регионлаште кызыт ачалыме пашам шуктат. Палдара ИТАР-ТАСС.

Чодырасе тул азап-влак эше шарлат. Идалак тӱналтыш гыч 418 чодырасе тул азап лийын. 34 тӱжем гектар утла кумдык тул дене авалтын. Тул азап ваштареш кучедалше специалист-влакын увертарымышт почеш, теҥече каслан кундемысе чодыраште 6 верыште тул азап шарлен. Тачысе кечылан «кугу пожар» категорий дене улшо 2 верым палемдат. Теҥгече тул азапым йӧрташлан 1 700 утла еҥым, 146 еденица техникым да МИ-8 вертолетым колтеныт. Чодыра кумдыкышто йӱлымӧ вер улмым Авиалесохранын техникаже эскера.

...

Российын президентше дене Германийын канцлерже Ангела Меркель Екатерибург олаште вашлийыныт. Медведев Германий гычын толшо амалкалче–влаклан Российысе предприятий-влакым уэмдаш, у технологийым ешараш темлен. Германий дене Россий коклаште пеҥгыде кыл. Ушештарена, тений Калуга олаште «Фольксваген» автомобильым погаш тӱҥалыныт. Ангела Меркель энергетике могырым кылым пеҥгыдемдаш шонымо нерген ойлен.

Кукшо игече нимат огеш чамане. Пырче лектыш могай лиеш, тидым раш каласашат огеш лий. Тыгак шыл-шӧр дечын посна кодына манме лӱдмашат уло. Мланде озанлык пашаеҥ-влак шолдыра тӱкан вольыкым шӱшкылаш кӱлмо нерген ойлат. Ятыр озанлыкыште вольык чотым иземдат. Эше вес нелылыкыш логалыныт кугу озанлыкым кучышо-влак, лектыш уло але уке, кредитым садиктак посна процент дене тӱлышаш улыт. Дмитрий Медведевын палемдымыже почеш, шылым вес эллашке колтымым шагалемдаш кӱлеш.

Марий Элын ВУЗшо–влак абитуриент–шамычлан полшаш ямде улыт. Тыге Марий Кугыжаныш техник университет тений 2008 ийысе ак дене тунемаш пураш темла. МарГТУ-н пресс-службыжын палдарымыж почеш, тиде йӧн дене кум факультет гына пайдаланен кертеш: управлений да права, экономик да социал технологий. Палемдыман, тиде ийын «политехыш» очно 1900 еҥ пурышаш, нунын гыч 60 процентше яра тунемаш тӱҥалеш.

...

Марий кугыжаныш университетын «Поэзий шепкаште» сылнымут клубшо «Шижмаш вӱдшор» книга презентацийым эртарен. Ты литератур клубышко университетыште шинчымашым погышо да сылнымут аланыште шкем тергыше самырык ӱдыр ден рвезе-влак коштыт. Тений «Поэзий шепкаште» клубым ыштымылан вич ий. Тудлан тӱҥалтышым Татьяна Соловьёва-Светлакова пуэн, тудак ӱдыр ден рвезе-влакым шке йырже чумыра, сылнымут саскаштым книгалашке пога. Вич ий жапыште «Поэзий шепкаште» сылнымут клуб кум книгам савыктен.

«Шижмаш вӱдшор» у книгаште самырык автор-влак Вера Гордеева, Альбина Гайсина, Татьяна Яковлева, Раисия Сунгурова, Надежда Ложкина, Владимир Матвеев, Татьяна Мамаева, Игорь Попов, Анастасия Айгузина, Ольга Веткина почеламут корнылашт дене кажне лудшым шонкалаш таратен, шижмаш куршыштым тамлен ончаш темлат. Анжела Тимоева ден Светлана Конакова йоча ойлымашым да лирика сӱретым аклымашке луктыныт. Надежда Васильева, Алёна Яковлева, Надежда Николаева да Татьяна Лапина, университетым тунем пытарыше-шамычынат, почеламутышт оҥай.

Марий рвезе – параолимпиадын чемпионжо. Тиде кечылаште Ванкуверыште параолимпий модмаш эрта. Россий гыч спортсмен-влак шкеныштым моткоч чот виян ончыктат. Модмашын икымше кечынжак мемнан элысе спортсмен-влак кум шӧртньӧ, кум ший да кок той медальым сеҥеныт. Шӧртньӧ медальым мемнан элын сборныйжылан биатлонист Ирек Зарипов, ечызе Кирилл Михайлов, да Анна Бурмистрова конденыт. Ойлен кодена, кум спортсменжат Пошкырт кундем гыч, а теве Кирилл Михайлов – тыгодым эше марий рвезе. Ты параолимпиадыште тудо шке икымше шӧртньӧ медальжым кугырак икшывыжлан пӧлеклен, ынде эше ик шӧртьӧ медальым изирак йочажлан сеҥаш шона. Кирилл Михайлов - 1983 ийыште 2 апрельыште Пошкырт кундем Мишкан районышто шочын. 2005 ий гыч Российын параолимпий сборныйын членже. Ныл ий ончыч Туриныште эртыше параолимпиадыште шӧртьӧ да ший медальым сеҥен. Ванкуверысе параолимпиада деч вара, тудо Йошкар-Олашке толын каяш сӧрен.

Вӱдвоштыр гыч тӱрлӧ арверым ыштыше мастар-влак Йошкар-Олаште шке пашаштым ончыктат. Республикысе кидмастар-влакым ушышо «Пу вий» мер ушем Марий Элын рӱдӧ олаштыже вӱдвоштыр ончерым чумырен. Тушто Оршанка, Провой, Параньга, Куженер, Йошкар-Ола, Медведево гыч мастар-влакын пашаштым аклаш лиеш. Ты ончер Йошкар-Оласе декоративно-прикладной тоштерыште 24 март марте пашам ышташ тӱҥалеш. Кумылан-влак ты ончерыш лукмо паша-влакым аклен кертыт. Палемдена, «Пу вий» мер ушемым уста кидмастар Виталий Кудрявцев ыштен. Ты ушемышке республикын тӱрлӧ районлаж гыч кидмастар-влак чумыргеныт. Тений сентябрь тылзыште «Пу вий» ушем кумыж гыч арверым ыштыше мастар-влакын пашаштым аклаш луктеш.

«Саскавий» ӱдырамаш ушем Морко районысо Унчо кундымсе ӱдырамаш-влак дене вашлийын. Йошкар-Ола гыч Морко кундемышке тӱвыра пашаеҥ, журналист, социал аралтыш сферыште тыршыше-влак миеныт да ялысе ӱдырамаш-влакын йодыштыштлан вашештен, чон почын мутланеныт. Тыгак «Саскавий» ӱдырамаш ушемын чолга ӱдырамашыже-влак Онарын чапкӱж воктене кажныже изирак кӱым пыштен, шке шонымашыжым ойленыт, тыгак Йошкар-Ола гыч мийыше-влак школышто уна лийыныт. Ойлен кодаш лиеш, ӱдырамаш-влакын вашиймаште Унчо кундемын чолга еҥже, «Передовик» озанлык вуйлатыше - Геннадий Савельевич Григорьев кугун полшен.

Марий кугыжаныш университетыште Мосолов лудмаш эрта. Тӱнямбал кӱкшытан конференицийыште кажне ийын шочмо калыкнан лӱмлӧ эргыже, лӱмлӧ шанчызым шарнат, аклат да пагалат, арам огыл ВУЗын тӱҥ корпус ончылныжо тудлан бюстым шогалтыме, эн сай мультимедийный аудиторий Василий Петровичын лӱмжым нумалеш. Тушто ончыкылык ял озанлык наука кандидат ден доктор-влак шанче диссертацийыштым аралат.
Тенийсе конференцийын оргкомитетышкыже участник-влак деч 200 утла шанче доклад пурен. Нунын авторышт – мемнан республикысе вузла, тыгак Вятка да Чуваш ял озанлык академийла, Озаҥ кугыжаныш аграрный да технический университеитла, Татар ял озанлык НИИ, Санкт-Петербург ден Пошкырт ял озанлык университетла, Воронеж кугыжаныш технологический да Самарысе ял озанлык академийла, Эрвел-Сибирьысе кугыжаныш технологий университет (Улан-Удэ ола) да моло кундемла гыч вӱдышӧ шанчызе-влак.
Тыгак вес элласе учёный-влакат шке докладыштым темлат. Мутлан, Польша, Германий, Беларусь, Украина, палдара МарГУ-н пресс-службыжо.
Мосолов лудмаш Марий кугыжаныш университетыште 18-19 февральыште эрта.

Марий Элын Президентше Леонид Маркелов Республикым ончыкыжымат очыни вуйлаташ тӱҥалеш. 29 декабрьыште Дмитрий Медведев республикын вуйлатышыже дене видеоконференций гоч мутланен. Тудын годым кундемын социал-экономик вияҥмыжым, чоҥымаш, пашадымылык йодышым тарватыме. Видеоконференций жапыште Дмитрий Медвдев увертарен, 29 декабрьыште тудо Леонид Маркеловым Республикын Президентшылан черетан сроклан темлыме шотышто представленийым пеҥгыдемден.

Ты предствалений шотышто Республикын Кугыжаныш Погынжо Марий Эл Президентлан темлыме кандитатурыжо шотышто 31 декабрьыште каҥаша, палдара УВЕР РИА агенстве. Республикын вуйлатышын срокшо 15 январьыште лектеш. Республикын Президентше Леонид Маркелов мемнан кундемым 2001 ий январь гыч вуйлата.

Москвашке тӱҥ у ий кожыш. Марий Эл гыч йоча-влак Москвашке Кремльшке у ий пайремыш каят. Тений тыгай пайрем 26 декабрьыште лиеш. Республикын туныктыш министертвыже увертара, Марий Эл гыч ты пайремышке 28 йоча да нунын пелен 7 кугыеҥ тарванышаш. Тӱҥ у ий кожышко сарзе пашам шуктымо годым вуйым пыштыше ача-ава-влакын тулык йочашт, Интернет, йоча пӧрт гыч ӱдыр ден рвезе-влак, тыгак россий, республикысе олимпиадылаште сеҥыше, спорт таҥасымаш да тунеммаште кӱкшытыш лекше-влак. Пайрем кышкар почеш, Марий Эл гыч йоча-влак у ий кож йыр пӧрдаш тӱҥалыт, тыгак «Мосфильмын» тоштерышкыже ончал савырнат да Москвасе дельфинарийым ужыт. Йоча-влак Российын рӱдӧ олашкыже шуйнышо корныш 24 декабрьыште лектыт.

...